T  H  Ờ I   -   S Ự

TỪ ĐƯA KỊCH “KỸ NGHỆ LẤY TÂY” QUA MỸ ĐẾN ĐƯA KỊCH
 “THÍM CUỘI KIM CƯƠNG” QUA ĂNG LÊ- NGHỊ QUYẾT 36 HOÀN TOÀN PHÁ SẢN
- NGUYỄN THIẾU NHẪN-   
*
*  *

Như đã biết, để tấn công vào cộng đồng người Việt tỵ nạn cộng sản tại hải ngoại, cách đây 12 năm, ngày 26 tháng 3 năm 2004, Nguyễn Đình Bin, Phó Thứ Trưởng Bộ Ngoại Giao VC kiêm Chủ tịch Hội Người Việt Nam Ở Nước Ngoài (viết tắt NVNONN) đã ban hành Nghị quyết 36 với kinh phí hàng tỉ Mỹ kim.

Và, như đã biết Nguyễn Đình Bin đã có công tiếp xúc và chiêu dụ (cố) Phó Tổng Thống Nguyễn Cao Kỳ, Nguyễn Ngọc Hải, Chủ tịch Ủy Ban Bảo vệ Chính Nghĩa Quốc Gia Houston, Đỗ Ngọc Yến, (cố) Chủ nhiệm nhật báo Người Việt thực hiện những việc làm có lợi cho CSVN – như ông ta đã “kể công” trong bài viết “Những kỷ niệm không phai mờ”.

Nhiều năm trước khi nghị quyết 36 được ban hành, chúng tôi đã có những bài viết cũng như những bài thuyết trình lên tiếng về mặt trận tuyên vận của CSVN tại hải ngoại.

Mấy năm trước đây, khi Nguyễn Thanh Sơn, Thứ Trưởng Bộ Ngoại Giao kiêm Chủ tịch Hội NVNONN tiếp xúc và chỉ thị “bọn báo chí đuôi cỏ” như Etcetera Nguyễn Quang Trường (tuần báo Việt Weekly), Nguyễn Phương Hùng (điện báo KBCHải Ngoại), Vũ Hoàng Lân (TV Phố Bolsa)… chúng tôi cũng đã lên tiếng về thất bại của nghị quyết 36.

Ngày 8 tháng 7 năm 2012, nghị quyết 36 đã “vỡ trận Người Việt” (chữ dùng của nhà báo Trần Đông Đức có blog trên đài BBC khi viết về vở kịch “Kỹ nghệ lấy Tây”) khi “nhà báo xung kích” Vũ Quý Hạo Nhiên, phụ tá Chủ bút báo Người Việt đăng tải bài viết nhục mạ “quân đội xâm lược Mỹ và bè lũ Việt gian tay sai của Mỹ” của tên độc giả Sơn Hào.

Được biết trên 150 tổ chức, hội đoàn đã lên tiếng tẩy chay nhật báo Người Việt và để kềm chế tác hại, 2 người trong tờ báo này là ông Phan Huy Đạt và bà Hoàng Vĩnh đã kiện bà Đào Nương Hoàng Dược Thảo của báo Sàigòn Nhỏ là tờ báo đã có nhiều bài viết vạch trần bộ mặt thật của báo Người Việt. Và công ty Người Việt đã tấn chiếm tuần báo Saigon Nhỏ - như miền Bắc tấn chiếm miền Nam vào ngày 30 tháng 4 năm 1975.

“Sự biến” báo Người Việt chưa kịp lắng đọng thì cộng đồng người Việt tỵ nạn cộng sản tại Nam California lại phải tiếp tục chuẩn bị chống lại những quả B.40 mà “đảng viên đảng VC” kiêm “nghệ sĩ nhân dân ưu tú” Ngô Đặng Hồng Vân được sự tiếp tay của bầu show Michael Hoàng và Tô Văn Lai, chủ nhân hí viện Saigon Performing Art Center.

“Nếu thành công, kịch tpHCM ở ra một thị phần biểu diễn mới tại Mỹ và nhiều nước có cộng đồng người Việt đang sinh sống”.

Đây rõ ràng là một chủ trương, đường lối để thực hiện nghị quyết 36. Theo báo “Người Lao Động” thì:

Ngày 11-9 đoàn nghệ sĩ của Sân khấu kịch Phú Nhuận sẽ lên đường sang Mỹ chuẩn bị chuyến lưu diễn vở “Kỹ nghệ lấy Tây” tại hí viện Saigòn Performing Art Center (Little Saigòn – California)

Đây là lần đầu các nghệ sĩ kịch nói tại tpHCM đưa một vở kịch dài sang Mỹ biểu diễn tại Mỹ với 2/3 diễn viên trong nước tham gia trên một sân khấu sang trọng.

“Nghệ sĩ Thanh Thủy, Ngọc Trinh, Phí Thanh Vân, Tấn Beo, Tấn Hoàng cũng đã sang Mỹ biểu diễn với nhóm kịch Túy Hồng cùng nhóm kịch của bầu Yến và được khán giả kiều bào tại đây chào đón. “Chính những chuyến bay sô lẻ này là phép thử để hôm nay chúng tôi mạnh dạn tiếp thị tác phẩm trọn vẹn của mình. Nếu chuyến đi này thành công, việc mở rộng thị phần biểu diễn kịch nói của các sân khấu kịch tại tpHCM sang Mỹ cũng như nhiều nước khác sẽ thuận lợi hơn trong thời gain tới” – nghệ sĩ nhân dân Hồng Vân kỳ vọng trước ngày lên đường”. (Trích Tuyết Mai – Người Lao Động).

Những quả B.40 mà “nghệ sĩ nhân dân ưu tú” kiêm “đảng viên VC” Ngô Đặng Hồng Vân định “thụt” vào cộng đồng người Việt tỵ nạn cộng sản tại Nam California với sự tiếp tay của Michael Hoàng và Tô Văn Lai là những quả đạn lép, đã bị tịt ngòi trước cộng đồng người Việt tỵ nạn tại Nam California.

“Bọn phản biểu tình” do sắp xếp của “bọn báo chí đuôi chó” như Etcetera Nguyễn Quang Trường, Trần Nhật Phong, James Du, Nguyễn Phương Hùng… đã hoàn toàn “vỡ trận Kỹ nghệ lấy Tây” vì bọn chúng nó tranh giành những cục xương mà Thứ Trưởng Ngoại Giao VC Nguyễn Thanh Sơn đã thảy ra – như bài viết tố cáo của Trần Đông Đức.

*

Bốn năm sau, tháng 12 năm 2016, qua báo điện tử chương trình Việt ngữ của đài BBC, VC lại đưa “kịch Kim Cương” ra hải ngoại qua phỏng vấn của phóng viên đài này với kịch sĩ Kim Cương.

“Kịch Kim Cương” là do mụ kịch sĩ “thượng tá” VC Kim Cương “tự khoe” là do anh em thương mà gọi như vậy.

Không biết kịch sĩ Kim Cương vì không biết mà cứ “cương” ẩu hay do một anh nào đó chơi khăm viết sẵn cho mụ kịch sĩ đọc là “ở miền Nam không có kịch nói, chỉ ở miền Bắc mới có”. Và lại viết tên hai người tiêu biểu cho kịch nói miền Bắc là “bác Thế Lữ và bác Phùng Khắc Khoan”. (Xin coi phụ bản).

Chỉ mới phần 2 của cuộc phỏng vấn đã cho thấy phóng viên của đài BBC và kịch sĩ Kim Cương đã “xuống cấp” thê thảm. Đây là một nhầm lẫn cố ý gây tranh cãi để quảng cáo? Hay đây là sự ngu dốt thật sự của kịch sĩ Kim Cương và người chịu trách nhiệm sau cùng của chương trình Việt ngữ của đài BC?

“Bác Phùng Khắc Khoan” chắc chắn  không phải Cam lộ Thị lang đời vua Lê Trang Tông (1533-1548) mà người đời quen gọi  là Trạng Bùng. Ông này là tổ sư của nghề dệt chứ đâu có biết kịch cọt gì. Như vậy chắc phải là kịch tác gia Vũ Khắc Khoan? Nhưng kịch tác gia Vũ Khắc Khoan di cư vào miền Nam từ năm 1954, sống và viết ở miền Nam. Khi VC vào, ông ta lại di cư qua Mỹ. May mà  ông ta đã qua đời, nếu chưa “từ sống chuyển sang từ trần” thế nào ông ta cũng viết vở kịch “Thím Cuội” để kịch sĩ Kim Cương trình diễn!

*

Từ đưa kịch nói “Kỹ nghệ lấy Tây” qua Mỹ đến đưa kịch “Thím Cuội Kim Cương” qua Ăng-lê, nghị quyết 36 của CSVN hoàn toàn phá sản.


NGUYỄN THIẾU NHẪN

*
*  *


PHỤ BẢN


Kim Cương - Phần 2: Kịch nói Nam bộ và những khó khăn

Hà Mi BBC Vietnamese

  • 26 tháng 12 2016

Top of Form

Bottom of Form

Cuộc đời Kỳ nữ Kim Cương (phần 2): Xây dựng nền kịch nói Nam Bộ và những khó khăn trong quá trình đó

Tiếp theo phần một cuộc trò chuyện với nghệ sĩ Kim Cương, BBC Tiếng Việt hỏi về điều đã khiến bà đến với kịch nói, một loại hình nghệ thuật còn mới mẻ ở Nam bộ lúc bây giờ, trong khi bà vốn được mệnh danh là Kỳ nữ trong làng cải lương.

Nghệ sĩ Kim Cương cho biết cải lương tuy có cái hay riêng của nó, nhờ vào âm nhạc, phong cảnh, ánh sáng, tính trữ tình, giúp đưa nghệ thuật tới người xem dễ dàng, nhưng theo bà nó không đến trực tiếp tới khán giả được như kịch nói mà với loại hình nghệ thuật này bà có thể đặt thẳng các vấn đề xã hội.

"Tận thâm tâm, tôi có một mong muốn, đó là muốn thấy sân khấu miền Nam chưa có kịch. Ở miền Bắc có bác Thế Lữ, Phùng Khắc Khoan, kịch ở miền Bắc nhiều lắm rồi mà miền Nam thì chưa có."

  • Đặc tính 'kịch Kim Cương'

Nghệ sĩ Kim Cương mong gây dựng được một sân khấu kịch nói miền Nam với phong cách giản dị, đi vào lòng người

Với đặc thù của người dân miền Nam, theo tinh thần di dân, tìm đất mới, mà như vậy thì cần đoàn kết, thương yêu nhau, cần hiểu và gần gũi nhau, bà nói, mà như vậy muốn hiểu nhau thì càng giản dị chừng nào càng tốt chừng nấy.

"Tôi rất ngưỡng mộ cụ Hồ Biểu Chánh, nhà văn Nguyễn Đình Chiểu, những người đi vào văn học Việt Nam bằng phong cách của miền Nam, rất giản dị, không cầu kỳ nhưng thấm vào lòng người.

"Và tôi mong dựng được một sân khấu kịch miền Nam. Hạnh phúc của tôi là qua bao nhiêu khó khăn suốt mấy chục năm, giờ này ở Sài Gòn đã có một loại kịch của miền Nam mà mấy anh thường thương tôi mà gọi là Kịch Kim Cương, nhưng kỳ thiệt đó là tinh thần của kịch miền Nam, tinh thần của những người dân Nam bộ", bà nói.

Khi được hỏi về sắc thái riêng trong kịch Kim Cương, bà giải thích: Trong nghệ thuật có hai thể loại kịch, loại kịch bác học là những vở kịch kinh điển, người diễn và người xem phải tỉnh táo để nhận xét câu chữ rồi qua suy nghĩ mới đi vào trái tim; nhưng kịch Kim Cương muốn đi vào tim trước, làm khán giả xúc động, thấy đồng cảm rồi từ đó mới đi lên óc để suy nghĩ nên sống sao cho đẹp với cuộc đời.

Nghệ sĩ Kim Cương cũng nhớ lại kỷ niệm với một khán giả cải lương lớn tuổi người đã từng ngạc nhiên hỏi bà: "Ra sân khấu mà không ca hát, chỉ nói không thì tao xem cái gì!", bà kể, và nó cho thấy kịch nói còn rất xa lạ ở miền Nam thời bấy giờ.

  • Khó khăn xây dựng nền kịch nói miền Nam

Kịch nói là một mảnh đất hoàn toàn mới mẻ tại Nam bộ vào những năm 1950 và có rất nhiều khó khăn khi xây dựng một nền kịch nói Nam bộ

"Đây là một mảnh đất còn mới mẻ, mà bà gọi là 'phá rừng mà đi'".

Khó khăn đầu tiên là tìm diễn viên vì khi đó ở miền Nam chưa có trường sân khấu, do vậy bà phải tìm bạn diễn, những người có chung tâm huyết muốn đóng góp một cái gì cụ thể cho sân khấu.

Kế tiếp là không có kịch bản vì vào những năm 1950, cải lương đang rất thịnh hành, phần lớn các tác giả viết hay và nổi tiếng đều tập trung viết cho cải lương, vừa có nơi diễn vừa có thu nhập, trong khi kịch nói lâu lâu mới có một lần.

"Năn nỉ hoài không có ai viết, thôi tôi phải đành nhảy ra tôi viết để mình diễn. Mà lúc đó tôi không tin là mình viết được nên không dám lấy tên Kim Cương mà lấy tên một cậu con trai là Hoàng Dũng để nếu người ta có chê thì chê Hoàng Dũng chứ không chê Kim Cương," nữ nghệ sĩ kể.

Ngoài ra còn có khó khăn về rạp diễn vì rạp lớn phần lớn đều dành cho cải lương. Ban đầu đoàn của bà phải nói khó mới thuê được rạp chiếu phim một hai tuần để diễn kịch và để làm được việc đó bà phải bán đồ nữ trang của mình, của má và đồ đạc của gia đình để trả trước tiền rạp mới thuê được.

"Cái buổi đầu tiên thành công của kịch nói, tôi còn nhớ đó là vở Tôi làm mẹ, tôi mừng lắm," bà nói. "Mừng là mình đã tìm được một con đường, dù chỉ mới manh nha, nhưng ít nhất cũng nhìn thấy ánh sáng ở cuối đường hầm để vững bước đi trên con đường kịch nói."

  • Tình mẹ con trong kịch Kim Cương

Với nghệ sĩ Kim Cương, mẹ bà không chỉ là người mẹ mà còn là người thầy, bạn diễn và người tri kỷ.

Một chủ đề được nói tới rất nhiều trong các vở kịch Kim Cương là về tình mẹ con vì bà cho rằng "không có tình nào thiêng liêng bằng tình mẹ, một thứ tình cảm cho đi cả cuộc đời mà không bao giờ đòi hỏi cái gì".

Bà cũng cho biết mẹ con bà là một cặp mẹ con rất đặc biệt: "Má tôi đối với tôi không chỉ là một người mẹ mà còn là một người thầy, một người bạn diễn, một người tri kỷ, người chia sẻ những vui - buồn và thành công - thất bại của sân khấu".

Việc viết về tình mẹ con cũng một phần vì bà muốn làm cho mẹ vui do mẹ bà không được may mắn trên con đường nghệ thuật như bà mặc dù có tài, và khi mẹ bà có điều kiện thể hiện khả năng của mình trên sàn diễn thì lúc đó đã có tuổi rồi.

"Là một nghệ sĩ tôi hiểu rất rõ rằng cái vui của người nghệ sĩ không có gì bằng được diễn trên sân khấu, không phải vì tiếng vỗ tay, vì tiền cao mà là tâm hồn mình được hòa nhập với tâm hồn khán giả, được sống với các vai tuồng khác của cuộc đời," bà tâm sự.

*
*  *


Trở Về