T I N   V I Ệ T - N A M 30.04.2008
  • HÀ NỘI GIA TĂNG ĐÀN ÁP TỰ DO BÁO CHÍ
Tin New York - Tổ chức Freedom House có trụ sở tại Hoa Kỳ, vừa cho công bố bản phúc trình thường niên về trình tình hình tự do báo chí trên toàn thế giới trong đó có Việt Nam. Theo bản báo cáo này, hiện trạng đàn áp báo chí so với những năm trước đây có phần nặng nề hơn mặc dù sau khi gia nhập WTO Việt Nam được mong đợi sẽ đổi mới lãnh vực thông tin ít nhất là nới lỏng hơn đối với những ý kiến đối lập đưa ra trong tinh thần bất bạo động.

Trong văn bản khảo sát về tự do báo chí của thế giới, trong phần viết về Việt Nam, tổ chức Freedom House đã tổng kết một cách chi tiết những sự việc đã xảy ra trong vòng hai năm qua, mà tổ chức này cho rằng có khuynh hướng đi xuống mặc dù Việt Nam đã chính thức gia nhập WTO. Bà Sarah Cook, chuyên viên nghiên cứu châu Á của tổ chức Freedom House nói sau khi gia nhập vào Tổ Chức Mậu Dịch Quốc Tế, thì Việt Nam được hy vọng sẽ có những biến chuyển mà một năm trước đó Hà Nội từng bị xem là khắt khe với truyền thông báo chí, đặc biệt trên nhiều vùng nhạy cảm kể cả trên Internet, thế nhưng sự chờ đợi này đã không xảy ra.

Bản phúc trình của Freedom House nhấn mạnh rằng mặc dù vào năm 1992, hiến pháp Việt Nam đã thừa nhận các quyền tự do căn bản của người dân Việt trong đó có tự do báo chí thế nhưng bộ máy tuyên truyền của Đảng Cộng Sản Việt Nam đã kiểm soát chặt chẽ tất cả mọi hoạt động truyền thông với những văn bản hướng dẫn dành cho báo chí giới hạn tối đa quyền hạn của ký giả cũng như tờ báo mà họ công tác. Thêm vào đó, năm 1999 một đạo luật báo chí buộc ký giả phải bồi thường thiệt hại cho cá nhân hay tập thể nếu những đối tượng này trở thành nạn nhân của bài viết, ngay cả bài viết đó có đúng đi chăng nữa. Ký giả sẽ bị xem là chống lại nhà nước hay tiết lộ bí mật quốc gia nếu bài viết của họ cố tình lăng nhục cá nhân hay tập thể và sẽ bị kết tội hình sự.

Trong năm 2007 một vài người có bài viết đăng trên internet đã bị bắt giam và bị kêu án dưới điều 88 thuộc bộ luật hình sự. Bộ luật này đã gây tranh cãi gay gắt nhưng cuối cùng vẫn hiện diện như một thanh gươm treo lơ lửng trên đầu các ký giả Việt Nam để nhắc nhở cho họ biết rằng ý thức nghề nghiệp là truyền thông trung thực không được nhà cầm quyền hoan nghênh. Bà Sarah cũng đề cập những chi tiết của bản tường trình về phiên tòa xử cha Lý và sáu người nữa cùng chung số phận khi họ nói lên tiếng nói của mình. Bản phúc trình cũng nhắc đến trường hợp của hai phó tổng biên tập tờ báo Tuổi Trẻ bị thôi chức trong năm ngoái khi cho đăng một loạt bài về chống tham nhũng.

Và rồi hồi gần đây, ông Nguyễn Anh Tuấn, tổng biên tập của tờ báo VietnamNet Online cũng bị ngưng chức khi ông này cho đăng tải bài nói về chủ quyền Việt Nam trên hai quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa. Ông Tuấn được nhìn nhận là môt Tổng Biên Tập năng động và có liên hệ mật thiết với các giới chức cao cấp Việt Nam. Những chỉ dấu này cho thấy tuy hô hào đổi mới nhưng tất cả bài vở viết về tham nhũng hay đụng chạm đến nước bạn Trung Cộng không phải lúc nào cũng được nhà nước hoan nghênh. Khi Hà Nội không đồng tình thì biện pháp thay đổi nhân sự được mang ra sử dụng là một cách nhắc nhở cho những tờ báo còn lại. Bản tường trình cũng nhắc đến số phận của những nhà văn, ký giả hay các người bất đồng chính khác mượn ngòi bút của mình để nói lên khát vọng tự do dân chủ như Trần Khải Thanh Thủy, Nguyễn Văn Đài, Nguyễn Vũ Bình cùng hàng chục người khác.

Phúc trình của Freedom House cũng cho biết những hạn chế về tự do báo chí trên các phương tiện thông tin đại chúng. Vô tuyến truyền hình thì toàn quốc Việt Nam chỉ phát các chương trình của nhà nước bên cạnh các kênh ngoại quốc qua hệ thống truyền hình cáp. Đài phát thanh trong nước cũng vậy không hề có đài tư nhân, và những đài truyền thanh quốc tế như Radio Free Asia thì hầu như không thể bắt được vì nhà nước phá sóng thường xuyên.

Bà Sarah Cook chuyên viên của tổ chức Freedom House tiết lộ rằng trong bản báo cáo lần này thì Việt Nam đã bị tụt hạng vì những đàn áp của nhà cầm quyền đối với bào chí kể cả những bài viết bày tỏ quan điểm cá nhân cũng bị cấm đoán. Tất cả những việc này đã khiến cho tổ chức theo dõi nhân quyền quốc tế là Human Rights Watch phải lo ngại. Bản phúc trình nhấn mạnh đến những nước có chính sách đàn áp báo chí thô bạo nhất gồm Miến Điện, Cuba, Libya, và Bắc Hàn.Việt Nam được xếp thứ 36 trong danh sách 40 quốc gia có chính sách thắt chặt tự do báo chí chỉ đứng trước các nước Lào, Trung Quốc. Bảng xếp hạng của tổ chức Freedom House đã cho thấy tình hình đáng quan ngại của ngành truyền thông tại Việt Nam, và đi ngược lại với những gì mà lãnh tụ Cộng sản Việt Nam nhiều lần khẳng định với báo giới nước ngoài rằng nền báo chí của Việt Nam là có tự do ngôn luận.