T I N   V I Ệ T - N A M  25.09.2012

  • Hà Nội xử án nặng, bất công 3 nhà blogger Điếu Cày Nguyễn văn Hải, Bà Tạ Phong Tần, Anh Ba Saigon Phan Thanh Hải , cùng khủng bố  thân nhân các nạn  nhân.
  • LHQ chỉ trích án tù 'nghiệt ngã'
BBC - Cập nhật: 11:00 GMT - thứ ba, 25 tháng 9, 2012
 
Cao ủy nhân quyền Liên Hiệp Quốc đã lên tiếng chỉ trích các bản án tù mà họ coi là 'nghiệt ngã' đối với các blogger ở Việt Nam. Nhiều tổ chức và cây viết khác cũng lên tiếng chỉ trích cách hành xử của chính quyền Hà Nội.

Tòa án tại thành phố Hồ Chí Minh hôm 24/9 đã kết án blogger Điếu Cày, tức Nguyễn Văn Hải 12 năm tù, bà Tạ Phong Tần, chủ blog 'Công lý & Sự thật', 10 năm tù và blogger Anh Ba Sài Gòn, tức Phan Thanh Hải, bốn năm tù vì tội tuyên truyền chống nhà nước.


Các nhân viên công lực ngăn cấm thân nhân các blogger đến dự buổi xử án  tạiTòa án Saigon

Cao ủy trưởng Cao ủy nhân quyền Navi Pillay được dẫn lời nói hôm 25/9:

"Án tù nghiệt ngã đối với các blogger là bằng chứng về sự hạn chế nghiêm trọng tự do biểu đạt ở Việt Nam.
"Các bản án hôm thứ Hai là diễn tiến đáng buồn gây phương hại tới cam kết Việt Nam đã đưa ra với quốc tế...để bảo vệ và thúc đẩy quyền tự do biểu đạt," bà Pillay nói.

Cao ủy Liên Hiệp Quốc cũng nói thêm Việt Nam đã tái cam kết bảo vệ quyền tự do biểu đạt trong Quy trình đánh giá định kỳ tổng thể của Hội đồng Nhân quyền Liên Hiệp Quốc hồi năm 2009.




Điếu cày  Nguyễn văn Hải
12 năm tù
Tạ Phong Tần
10 năm tù
Anh Ba Saigon Phan thanh Hải
4 năm tù

  • 'Trá hình' và 'bất công'
Tổ chức Phóng viên Không Biên giới nói họ phẫn nộ trước việc Việt Nam kết án ba blogger vì điều mà Hà Nội gọi là "tuyên truyền chống nhà nước".

Reporters Sans Frontieres (RSF) cũng coi phiên tòa xử ba bloggers ở Việt Nam là 'trá hình" và các bản án là 'bất công'.
"Chính quyền đang cố gây ảnh hưởng lớn và khuyến khích tự kiểm duyệt bằng cách đưa ra những bản án nêu gương," RSF nói.
"Điếu Cày và Tạ Phong Tần bị kết án hết sức nặng so với các bản án tương tự được đưa ra trong những tháng gần đây."

Tổ chức bảo vệ các cây viết trên toàn thế giới nói họ cũng "kinh sợ" trước cách chính quyền hành hạ thân nhân của các nạn nhân.

  • Cảnh sát và lực lượng an ninh bị tố cáo ngăn cản một số người tham dự phiên tòa.
Vợ cũ của blogger Điếu Cày, Dương Thị Tân và con trai đã bị bắt trong ngày diễn ra phiên xử.  RSF nói hai người em của bà Tạ Phong Tần, Tạ Khởi Phụng và Tạ Minh Tú cũng bị bắt cùng một số blogger khác.

Phóng viên Không Biên giới nhắc lại rằng Việt Nam nằm trong danh sách "Kẻ thù của Internet" do tổ chức này đưa ra và là nước tống giam nhiều blogger và những người bất đồng chính kiến trên mạng thứ ba thế giới, sau Trung Quốc và Iran.
RSF nói hiện 19 người đang bị giam giữ vì tự do bày tỏ ý kiến trên mạng.
  • 'Sự tụt hậu mới'
Trong 24 giờ sau phiên xử, một loạt các chính phủ, tổ chức và cây viết đã bình luận về các bản án cho những người mà coi là chỉ bày tỏ ý kiến cá nhân một cách hòa bình.

Cây bút Mark McDonald, người từng là phóng viên thường trú của San Jose Mercury News ở Việt Nam, viết cho tờ International Herald Tribute:

"Việt Nam có vẻ đang chạy đua với Trung Quốc xuống đáy của bảng xếp hạng tự do báo chí của Phóng viên Không Biên giới: Trong bảng xếp hạng 179 nước của họ, Việt Nam đứng thứ 172 và Trung Quốc thứ 174. (Eritrea và Bắc Hàn đứng cuối cùng.)"

Mark McDonald dẫn lời ông Shawn Crispin, đại diện cao cấp tại Đông Nam Á của Tổ chức Bảo vệ Nhà báo nói:

 "Bản án hôm nay, vốn áp đặt cho ba nhà báo mạng chỉ bày tỏ ý kiến chỉ chích, đánh dấu sự tụt hậu mới cho tự do báo chí ở Việt Nam.
"Chúng tôi kêu gọi các cơ quan tư pháp đảo ngược việc kết án và các bản án tàn bạo và đề nghị chính phủ của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cải cách các luật lệ hà khắc cho phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế về tự do biểu đạt."

Phản ứng trước việc kết án, Giám đốc Châu Á của Tổ chức Theo dõi Nhân quyền -Human Rights Watch - Brad Adams nói tội mà Việt Nam cáo buộc các bloggers chính là đưa những tin mà chính quyền Việt Nam không muốn người dân đọc.
Còn Ân xá Quốc tế - Amnesty International -coi ba bloggers là các "tù nhân lương tâm" và các bản án đối với họ là "gây sốc".

  • Hôm thứ Hai, Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết họ hết sức quan tâm đến bản án của 3 blogger Điếu Cày Nguyễn Văn Hải, Tạ Phong Tần và Phan Thanh Hải.
Thông cáo báo chí của bộ này nói trừng phạt các nhà hoạt động chỉ vì họ hành xử quyền tự do ngôn luận là điều không phù hợp với Công ước về quyền Dân sự và Chính trị, cũng như Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền.

Thông cáo viết tiếp, các bản án này là động thái mới nhất trong nhiều động thái của nhà chức trách Việt Nam nhằm hạn chế quyền tự do ngôn luận.

Thông cáo kêu gọi chính phủ Việt Nam trả tự do cho 3 blogger này, cùng tất cả tù nhân lương tâm, và tuân thủ ngay lập tức các nghĩa vụ quốc tế.

Thông cáo kết luận, truyền thông tự do là điều cần thiết cho một xã hội cởi mở và công chính. Như Ngoại trưởng Clinton đã nói, bảo vệ nhân quyền là bước cần thiết để phát triển quan hệ song phương gần hơn và trưởng thành hơn.

(Nguồn: Website của Bộ Ngoại giao Mỹ)

  • Tiếp sau Hoa Kỳ, Liên hiệp châu Âu (EU) mới ra thông cáo lên tiếng kêu gọi chính quyền Hà Nội ‘thả ngay lập tức’ các blogger mới bị kết án.
Bà Maja Kocijancic, phát ngôn viên của bà Catherine Ashton, người phụ trách chính sách đối ngoại của EU, bày tỏ ‘quan ngại sâu sắc’ về việc kết án những người viết blog là Nguyễn Văn Hải, Tạ Phong Tần và Phan Thanh Hải.

Trả lời VOA Việt Ngữ hôm 24/9, bà Kocijancic cho biết các giới chức EU sẽ tiếp tục nêu vấn đề này với phía Việt Nam.

"Trong một phần của mối quan hệ giữa hai bên, chúng tôi đề cập tới một loạt các vấn đề, trong đó có vấn đề nhân quyền. Chúng tôi không những trao đổi các vấn đề mà hai bên cùng quan tâm mà còn đề cập cả những việc hai bên không có chung quan điểm. Trong bối cảnh có vụ kết án, chúng tôi sẽ tiếp tục chú ý tới vấn đề nhân quyền."

Hôm 24/9, Tòa án nhân dân TP HCM đã tuyên phạt ông Nguyễn Văn Hải (tức blogger Điếu Cày) mức án 12 năm tù giam về tội ‘tuyên truyền chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam’.
​​Trong khi đó, bà Tạ Phong Tần bị kết án 10 năm tù giam và ông Phan Thanh Hải bị án 4 năm tù giam.  Ba blogger này còn bị quản thúc tại gia từ 3 tới 5 năm sau khi mãn hạn tù.

Trong thông cáo ra ngày hôm qua, EU nhắc tới ‘quyền cơ bản của người dân được tự do bày tỏ ý kiến một cách ôn hòa theo Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền và Điều 19 của Công ước Quốc tế về các Quyền Dân sự và Chính trị mà Việt Nam đã ký kết’.

Phát ngôn viên của người đứng đầu chính sách đối ngoại của EU cũng đề cập tới mối quan hệ đối tác đang ngày càng phát triển tích cực giữa Liên hiệp châu Âu và Việt Nam, nhưng cho rằng việc kết án các blogger ‘dường như quá nặng’, đồng thời kêu gọi Hà Nội ‘tôn trọng các cam kết quốc tế và thả ngay các blogger’.

Theo hãng tin AFP, trong phiên xử hôm 24/9, blogger Điếu Cày đã bày tỏ sự phẫn nộ vì sự bất công, tình trạng tham nhũng và độc đoán; đồng thời ông cũng nói rằng cho rằng theo luật Việt Nam và các hiệp ước quốc tế mà Việt Nam đã ký kết, các công dân có quyền tự do ngôn luận’.

Trong khi đó, giới chức tòa án cho rằng tội của các blogger này là ‘đặc biệt nghiêm trọng với mục đích rõ ràng là chống nhà nước’.

Trong khi đó, bà Victoria Nuland, Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, hôm qua cũng bày tỏ ‘quan ngại sâu sắc’ về vụ kết án các blogger.

Cũng giống như người phát ngôn của EU, trong thông cáo của mình, bà Nuland cũng trích dẫn Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền và Công ước Quốc tế về các Quyền Dân sự và Chính trị khi nói tới vụ kết án hôm 24/9.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ cho rằng việc kết án 3 blogger được nhiều người biết đến là hành động mới nhất trong một loạt các động thái của Việt Nam nhằm giới hạn quyền tự do ngôn luận.

Ngoài việc kêu gọi Hà Nội thả ngay các blogger, Hoa Kỳ còn yêu cầu Việt Nam phóng thích tất cả các tù nhân lương tâm cũng như tôn trọng các cam kết quốc tế.

Dẫn lời Ngoại trưởng Hillary Clinton, bà Nuland cho rằng ‘bảo vệ nhân quyền là một bước đi cần thiết trong việc phát triển mối quan hệ song phương gần gũi và trưởng thành hơn’.

Hai tổ chức này cho rằng Việt Nam đang gia tăng đàn áp báo chí và quyền tự do phát biểu trên Internet. Theo CPJ, Việt Nam hiện giam cầm ít nhất 14 nhà báo.

Việt Nam chưa lên tiếng hồi đáp trước phản ứng của Mỹ và EU cũng như các tổ chức cổ vũ nhân quyền quốc tế.

Nguồn: VOA's Interview, European Union, US State Department, CPJ, Amnesty International, AFP

(Tài liệu đúc kết từ BBC, RFI, VOA)